Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
BUYU’ ve İCARE BAHSİ
DEVAM: 77. İnsan Çocuğunun Malından Yiyebilir
Amr b. Şu’ayb’ın, babası kanalıyla dedesinden rivayet ettiğine göre; bir adam Hz. Nebi (s.a.v.)’e gelip: Ya Rasûlallah, benim malım var, çocuğum var, fakat babam malımı bitirecek, dedi.
Rasûlullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) da: “Sen ve malın babana aitsiniz. Şüphesiz çocuklarınız, kazancınızın en temizlerindendir. Çocuklarınızın kazancından yiyiniz” buyurdu.
Diğer tahric: îbn Mace, ticârât (2292)
AÇIKLAMA:
Metindeki, “Babam malımı bitirecek” cümlesindeki kelimesi; “malın tamamını almak, tüketmek, kökünü kazımak” manalarına gelir. Bu kelime bazı nüshalarda “muhtaçtır” şeklindedir. Buna göre cümle, “Babam malıma ihtiyaç duyuyor” şeklinde olur. Bu kelime “ihtiyaç duyuyor” şeklinde kabul edilirse hadisin manası izaha ihtiyaç duymayacak kadar açıktır. Fakat “bitirecek, tüketecek” şeklinde olduğu takdirde kelimenin te’vili gerekecektir. Bu kelimenin izahı sadedinde Hattâbî şöyle demektedir:
“Hz. Nebi (s.a.v.)’e sofu soran zâtın; babasının, malını tüketeceği tarzındaki sözlerinden maksadı, babasına vereceği nafaka sebebiyle malının tükenmesidir. Yani, babasına vereceği nafakaya, malının fazlası ve geliri kâfi gelmemekte, aslına da tecavüz etmektedir. Ama Rasûlullah (s.a.v.), adamın mazeretini kabul etmemiş, babasının nafakasını vermeme konusunda ruhsat vermemiştir. Aksine, sen ve malın babana aitsiniz, buyurmuştur. Bu sözün manası şudur: Eğer malın kâfi geliyorsa, baban senin malından ihtiyacı kadarını alır. Ama senin malın yoksa veya kâfi gelmiyorsa o zaman çalışacaksın ve babanın nafakasını vereceksin.”
Bu hadisin İbn Mâce’deki bir rivayeti, Câbir (r.a)’den nakledilmiştir.