Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
SALAT BAHSİ
Evs b. Evs (es-Sekafî -r.a.-)’den; demiştir ki: Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurdu: “Şüphesiz cuma günü sizin en efdal günlerinizdendir. Âdem o günde yaratılmış ve ruhu o günde kabzediliniştir.
İkinci (dirilme için olan) ve birinci (kendisi ile herşeyin öldüğü) nefhalar o gündedir.
O günde bana çok çok salevât getiriniz. Çünkü sizin salevâtınız bana arz olunur.”
Evs dedi ki: Ashab;
Ya Resûlallah, senden hiçbir şey kalmadığı halde, -Evs diyor ki, bununla, çürüdüğün halde” demek istiyorlardı,- salevâtımız sana nasıl arz olunur? dediler. (Resûlullah (s.a.v.) da;)
“Allah (c.c.) nebilerin cesetlerini arza haram kıldı, (toprak onları yiyemez)” buyurdu.
İzah:
Nesaî, cuma ; İbn Mâce, cenâiz; Ahmed b. Hanbel, IV, 8.
Görüldüğü gibi bu hadisle bundan evvelki hadis birbirine çok benzemektedirler. Diğerinden farklı olarak bunda Hz.Âdem’in tevbesinin kabul edildiğine ve dünyaya indirildiğine dair bir kayıt yoktur. Ayrıca öncekinde kıyametin cuma günü kopacağı söylenmişken, burada birinci ve ikinci nefhaların bu günde vuku bulacağı bildirilmiştir. Bu nefhalardan birincisi kelimesi ile ifade edilmiştir.Bu nefhada yani Sûra birinci üfürülüşte büyük meleklerin dışında, tüm canlılar ölecektir. Taberî’nin Enes b. Mâük’ten yaptığı rivayete göre, birinci Sûr’a üfürüldüğünde ölmeyecek olan melekler, Cebrail, Mikail ve ölüm meleği (Azrail)dir. Daha sonraları sırayla Mikail, Azrail ve Cebrail’in de ruhları kabzedilecektir. Çünkü Allah’tan başka herşey yok olacaktır.
ikinci nefhada yani ikinci defa Sûr’a üfürüldüğünde ise, bu ölen canlılar mahşere sevk edilmek üzere dirileceklerdir. İşte bu hadiselerin her ikisi de cuma günü meydana gelecektir.
Bir başka görüşe göre, Sûra üfleme üç defa olacaktır. Bunlardan birincisi ile müthiş zelzeleler meydana gelecek dağlar yürüyecek, güneş dürülecek, yıldızlar saçılacak, denizler taşacak, emzikli kadınlar çocuklarını atacak, fakat insanlar ölmeyecek, dehşetle bu olanları seyredeceklerdir. İkinci ve üçüncü nefhalarda yukarıda izah ettiklerimiz olacaktır.
Birinci Sûr diye açıkladığımız dan maksadın “Rabbi dağa tecelli edince ona param parça yaptı ve Musa feryad ederek (yere) kapandı”[A’raf 143] âyet-i kerimesinde zikri geçen Mûsâ (a.s.)ın sa’kası olduğunu söyleyenler de vardır. Yani bu görüşe göre bu âyet-i kerimede bahsedilen hâdise de cuma günü meydana gelmiştir.
Nebi (s.a.v.) cuma gününün faziletini belirttikten sonra bu faziletten istifâde etmeleri için ümmetine bu günde kendisine bol bol salevât getirmelerini tavsiye etmiş ve bu salevâtın zat-ı saadetlerine arz olunacağını bildirmiştir. Bunun üzerine sahâbiler bu haberi ilk anda garibsemişler ve “çürüyüp yok olduktan sonra salevâtlann ResûluHah’a nasıl ar/edileceğini” sormuşlardır. Râvî bu çürüyüp yok olma sözünü kalıbı ile ifâde etmiş sonra da bunu “çürüdün” kelimesi ile tefsir etmiştir terkibi nin fethası ile kesresi ile ve hemzenin zammesi ile meçhul olarak “yenildin” manasına şekillerinde rivayet edilmiştir. Neticede hepsi aynı manayı ifade eder.
Hz. Nebi ashabın hayret ederek sordukları bu soruya, yeryüzünün nebilerin cesetlerini çürütemeyeceğini, söyleyerek karşılık vermiştir. Bu Nebilerin kabirlerinde diri olduklarından kinayedir. Tabiatiyle bu tamamen Cenab-ı Hakk’ın kudreti dahilinde harikulade bir haldir. Bunu Hz. Nebi böyle haber vermiştir. Mü’min böyle inanır. Gerçi zannî delille sabit olduğu için inkârı küfrü gerektirmez ama, hiçbir şey kazandırmayacağı gibi çok şeyler kaybettirir. Çünkü aynı mânâyı ifâde eden birçok sahih hadis vardır. Meselâ: İbn Mâce’nin Ebu’d-Derdâ’dan “ceyyid” bir senetle, Saîd b. Mansûr’un, Hâlid b. Ma’dân’dan; Beyhakî’nin hasen bir senedle Ebû Ümâme’den; Nesaî ve İbn Hıbbân’ın İbn Mes’ud’dan; Taberânf nin el-Mü’cem el-Kebîr’inde hasen bir isnatla, Hasen b. Ali’den, yine Taberânî’-nin Evsafında Enes b. Mâlik’ten; EbuVŞeyh b. Hıbbân ve Bezzâr’ın Ammâr b. Yâsir’den rivayet ettikleri hadisler de[Hadis metinleri için bk. el-Menhel, IV, 186 – 187.] Nebilerin kabirlerinde diri oldukları ve müslümanların amellerinin Hz. Nebie arz edileceği bildirilmektedir.