Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
باب: {يا أيها الذين آمنوا اجتنبوا كثيراً من الظن إن بعض الظن إثم ولا تجسسوا} /الحجرات:12 /.
58. ALLAH TEALA’NIN: “EY İMAN EDENLER! ZANNIN BİR ÇOĞUNDAN KAÇININ. ÇÜNKÜ ZANNIN BİR KISMI GÜNAHTIR; BİRBİRİNİZİN KUSURUNU ARAŞTIRMAYIN (Hucurat, 12)” BUYRUĞU
أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: (إياكم والظن، فإن الظن أكذب الحديث، ولا تحسسوا، ولا تجسسوا، ولا تناجشوا، ولا تحاسدوا، ولا تباغضوا، ولا تدابروا، وكونوا عباد الله إخوانا ).
[ 6066 ] Ebu Hureyre (r.a.)’dan rivayete göre Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu: “Zandan çokça kaçının. Çünkü zan sözün en yalanıdır. Tahassüs de etmeyin, tecessüs de etmeyin. Karşılıklı olarak neceş yapmayın, birbirinizi kıskanmayın, birbirinize buğzetmeyin, birbirinize arkanızı çevirmeyin. Allah’ın kardeş kulları olun.”AÇIKLAMA:
“Yüce Allah’ın: “Ey iman edenler! Zannın birçoğundan kaçının. Çünkü zannın bir kısmı günahtır, birbirinizin kusurunu araştırmayın”(Hucurat, 12) buyruğu.”
Daha sonra İbn Battal el-Mühelleb’den hadisin başlığa uygunluğunu şöylece açıklamış olduğunu nakletmektedir: Buğzetmek ve hased etmek, kötü zandan kaynaklanır.
İbnu’t-Tin dedi ki: Çünkü buğzeden kişi de, zanneden kişi de buğzedip kıskandıkları kişilerin fiillerini en kötü şekilde yorumlarlar.
Hadisteki “karşılıklı olarak neceş yapmayın” ibaresinde geçen neceş, bir kimsenin başkası aldanarak alsın diye satın almak istemediği bir malın fiyatını artırmasıdır. Buna dair açıklamalar ve hükmü, Buyu’ (alışverişler) bölümünde geçmiş bulunmaktadır. (2142.hadis)