Sahih-i Buhari – Tefsir / BAKARA SURESİ

باب : { ومنهم من يقول ربنا آتنا في الدنيا حسنة وفي الآخرة حسنة وقنا عذاب النار} /201 /.

36. “ONLARDAN BİR KISMI DA: EY RABBİMİZ! BİZE DÜNYADA DA İYİLİK VER, AHİRETTE DE İYİLİK VER. BİZİ CEHENNEM AZABINDAN KORU! DERLER,”Bakara 201 AYETİNİN TEFSİRİ

كان النبي صلى الله عليه وسلم يقول: (اللهم ربنا آتنا في الدنيا حسنة، وفي الآخرة حسنة، وقنا عذاب النار ).

[ 4522 ] Enes’ten rivayet edildiğine göre Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem şu şekilde dua ederdi: Ey Rabbimiz! Bize dünyada da iyilik ver, ahirette de iyilik ver. Bizi cehennem azabından koru!

Bu hadis ayrıntılı biçimde “Kitabu’d-deavat”ta gelecek inşaallah

باب: {وهو ألد الخصام} /204 /.

37. “HALBUKi O, HASIMLARIN EN YAMANIDIR,”{Bakara 204[ AYETiNiN TEFSİRİ

Ata şöyle demiştir: Ayette geçen النسل en-neslu kelimesi “canlı” anlamına gelir.

( أبغض الرجال إلى الله الألد الخصم ).

[ 4523 ] Hz. Aişe’den Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in şöyle buyurduğu nakledilmiştir: “Allah’ın hiç sevmediği kimse, aşırı tartışmacı olan kimsedir.”

AÇIKLAMA:

ألد Eleddu kelimesi, şiddetli tartışma anlamına gelen …..el-Lededü kökünden ism-i tafdil sıgasında türetilmiş bir kelimedir. الخصام el-Hısamu ise……elhasm sözcüğünün çoğuludur. Tekillik çoğulluk açısından bu kelime, ………kelb (köpek) ve ……kilab (köpekler)’e benzer. Bu durumda …….eleddQ’I-hlsam ifadesi, tartışmacıların en ileri gideni anlamına gelir. …..el-Hısamü kelimesinin, müfaale babından masdar olma ihtimali de vardır. Tıpkı ….. katele fiilinin masdarının …..kıtal şeklinde geldiği gibi. Bu durumda ayetin takdiri şu iki şekilden biri ile yapılır:

a)……ve hasemehu eşedü’l-hısamı (Onunla çok tartışt1.)

b)…….ve hüve eşeddü zevi’l-hlsaml muhasemeten (O tartışmaClların en fazla tartışmaya düşkün olanıdır.)

Bu hadisin açıklaması, “Kitabu’l-ahkam”da yapllacaktır.[Kitabu’l-ahkam, 34]

باب: {أم حسبتم أن تدخلوا الجنة ولما يأتكم مثل الذين خلوا من قبلكم مستهم البأساء والضراء وزلزلوا حتى يقول الرسول والذين آمنوا معه متى نصر الله ألا إن نصر الله قريب} /214 /.

حدثنا إبراهيم بن موسى: أخبرنا هشام، عن ابن جرير قال: سمعت ابن أبي مليكة يقول: قال ابن عباس رضي الله عنهما :

{ حتى إذا استيأس الرسل وظنوا أنهم قد كذبوا}. خفيفة، ذهب بها هناك، وتلا: {حتى يقول الرسول والذين آمنوا معه متى نصر الله ألا إن نصر الله قريب}. فلقيت عروة بن الزبير فذكرت له ذلك،

[ 4524 ] İbn Cüreyc’in İbn Ebi Müleyke’den naklettiğine göre İbn Abbas, “Nihayet Nebiler ümitlerini yitirip de kendilerinin yalana çıkarıldıklarını sandıkları sırada { حتى إذا استيأس الرسل وظنوا أنهم قد كذبوا} “[Yusuf 110] ayetini كذبوا kuzibu fiilindeki ..zel harfinin şeddesi olmadan okumuş. Bu ayeti Bakara suresindeki ayet gibi anlayıp ardından şu ayeti tilavet etmiştir: (Ey mu’minler!) Yoksa siz, sizden önce gelip geçenlerin başına gelenler size de gelmeden cennete gireceğinizi mi sandınız? Yoksulluk ve sıkıntı onlara öylesine dokunmuş ve öyle sarsılmışlardl ki, nihayet Nebi ve beraberindeki mu’minler: Allah’ın yardımı ne zaman! dediler. Bilesiniz ki Allah’ın yardımı yakındır.

[İbn Ebı Müleyke şöyle demiştir:] Urve’ İbn Zübeyr ile karşılaştım ve ona bunu anlattım.

فقال: قالت عائشة: معاذ الله، والله ما وعد الله رسوله من شيء قط إلا علم أنه كائن قبل أن يموت، ولكن لم يزل البلاء بالرسل، حتى خافوا أن يكون من معهم يكذبونهم. فكانت تقرؤها: {وظنوا أنهم قد كذبوا}. مثقلة .

[ 4525 ] Hz. Aişe şöyle demiştir: Maazallah! Allah’a yemin ederim ki O, Nebiine neyi vaad etmişse, Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem ölmeden önce onun mutlaka gerçekleşeceğini bilirdi. Ancak Nebilerin sıkıntıları hiç eksik olmaz. Hatta kendileriyle birlikte olanların bu yüzden onları yalanlamasından endişe ederlerdi.

Hz. Aişe ……ve zunnu ennehum kad kuzzıbu ayetini … zel harfinin şeddesi ile okurdu.

AÇIKLAMA:

İmam Buhari bu ayetin tefsirinde, İbn Ebı Müleyke’nin İbn Abbas’tan ve Urve İbn Zübeyr kanalıyla Hz. Aişe’den aktardığı rivayetleri zikretti. Bu rivayetin açıklaması Yusuf suresinde yapılacaktır.(Kitaıbu’t-Tefsir, Yusuf Suresi, 6)

4525. hadisin başında bulunan “Hz. Aişe şöyle demiştir:” ifadesi Urve’ye aittir.