4. ÇOBANıN, ÖLMEK ÜZERE OLAN BİR KOYUN GÖRDÜĞÜ ZAMAN ONU KESMESİ, VEKİLİN BOZULACAK OLAN BİR MAL GÖRDÜĞÜ ZAMAN ÖNLEM ALMASI
حدثنا إسحاق بن إبراهيم: سمع المعتمر: أنبأنا عبيد الله، عن نافع: أنه سمع ابن كعب بن مالك يحدث عن أبيه :
[ 2304 ] Ka’b İbn Malik r.a.’den şöyle nakledilmiştir: Ka’b’ın, Sel’ dağında güdülen bir koyun sürüsü vardı. Cariyemiz, içlerinden bir koyunun ölmek üzere olduğunu görmüştü. Cariye, hemen bir taşı kırdı ve bununla koyunu kesti.Bunun üzerine Ka’b onlara, “Durumu Resulullah’a soruncaya -ya da sorması için birini gönderinceye kadar- sakın o koyunu yemeyin” dedi. Daha sonra durumu Resulullah’a sordu, Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem de, koyundan yenilmesini emretti.
Ravi Ubeydullah, “O çobanın bir cariye olması ve koyunu kesmesi hoşuma gitti” demiştir.
AÇIKLAMA:
İbnü’l-Müneyyir şöyle demiştir: “Buharı’nin hadisi burada zikretmesindeki amaç, kesilen hayvanın helal ya da haram olduğunu tahlil etmek değildir. BuhMi, çobanın ve aynı şekilde vekilin, tazmin sorumluluğu bulunmadığını ortaya koymayı amaçlamıştır.”
İbnült-Tın şöyle bir itirazda bulunmuştur: “Kesilen hayvan, sahibinin mülkiyetinde idi. Bu hadiste, onun, çobana bunu tazmin ettirmek istediğine dair bir bilgi bulunmamaktadır.”
Burada müşahede edilen durum (mal sahibi) (koyunun ölümü sırasında çoban olan) cariyeye sıkıntı vermemeyi istemiştir ki, bu, tazmin ettirmekten daha genel bir durumdur.
Hıyanet ettiğine dair bir delilolmadıkça, emin kimsenin (elindeki mal emanet hükmünde olan kişi) sözünü tasdık etmek gerekir. Vekil, izin alması gereken bir konuda, izin almaksızın, erkek hayvanın, döllendirme için dişinin üzerine çıkarıp cinsel ilişkide bulunmasını sağladıktan sonra dişi hayvan telef olursa, velilin tazmin sorumluluğu yoktur.
Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar