Sahih-i Buhari – Sıfatu’s-Salat

DEVAM: 126.bab (Bu bab’ın ismi yoktur. Ama itidal de kunut okumakla ilgilidir)

حدثنا عبد الله بن مسلمة، عن مالك، عن نعيم بن عبد الله المجمر، عن علي بن يحيى بن خلاد الزرقي، عن أبيه، عن رفاعة بن رافع الزرقي قال : كنا يوما نصلي وراء النبي صلى الله عليه وسلم، فلما رفع رأسه من الركعة، قال: (سمع الله لمن حمده). قال رجل وراءه: ربنا ولك الحمد، حمدا طيبا مباركا فيه. فلما انصرف، قال: (من المتكلم). قال: أنا، قال: (رأيت بضعة وثلاثين ملكا يبتدرونها، أيهم يكتبها أول ).

[ 799 ] Rifâa İbn Râfi’ ez-Zürakî (radiyallahu anh) şöyle demiştir: “Biz bir gün Resûlullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in arkasında namaz kılıyorduk. Zât-ı âlîleri rükû’dan başlarını kaldırırlarken (Semi’allahu limen hamideh) deyince cemaatte bulunanlardan birisi ربنا ولك الحمد، حمدا طيبا مباركا فيه. فلما انصرف (Rabbimiz hamd sana mahsustur; bol, her türlü gösterişten uzak, halisane ve hayırlarla dolu bir hamd ile sana hamd ederiz) dedi. Resûlullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem selâm verip namazdan çıkınca: ‘O hamdi söyleyen kimdi?’ diye sordu. Bunu söyleyen zât: ‘Bendim ey Allah’ın Resulü’ deyince Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu: Otuzdan daha fazla bir melek topluluğu gördüm; bu sözü daha önce yazabilmek için birbirleriyle yarışıyorlardı.”

AÇIKLAMA:

Rifaa İbn Yahya rivayetinde bu.zâtın okuduğu hamd ifadesi şöyledir: (Rabbimiz hamd sana mah­sustur; bol, her türlü gösterişten – desinler kaygısından uzak halisane ve hayır­larla dolu bir hamd ile senin hoşnut ve razı olduğun şekilde sana hamd ederiz)

Bu son rivayette geçen ‘senin hoşnut ve razı olduğun şekilde’ sözü her şeyi Allah’a ısmarlayıp O’nun vereceği hükme razı olmanın (tefviz) en güzel ifadele­rinden biridir. Zaten maksatların en yücesi de budur.

Resûlullah’ın Bu sözü daha önce yazabilmek için birbirle­riyle yarışıyorlardı” şeklindeki sözünden ilk çıkarılabilecek anlama göre bu me­lekler hafaza melekleri değildir. İmam Buhârî ile İmam Müslim’in sahihlerinde Ebu Hureyre’den merfu olarak nakledilen şu hadis de bu görüşü desteklemekte­dir: “Allah Teâlâ’nın yollarda dolaşan melekleri vardır; bunlar aralarına katılmak İÇİn zikir ehlini arar durur.”

Hadisten Çıkarılan Sonuçlar

1. Bazı ibadet ve itaatleri hafaza melekleri dışında da kaydeden melekler vardır.

2. Resûlullah’tan nakledilen zikir ve dualara muhalif ay­kırı olmaması kaydıyla namazda bu zikir ve dualardan farklı zikir ve dualar oku­nabilir.

3. Cemaatte bulunan diğer insanların zihinlerini karıştırmayacak ve konsantrasyonlarını bozmayacaksa zikir sırasında ses yükseltilebilir.

4. Namazda iken hapşıran bir kimsenin elhamdulillah diyerek Allah’a hamd et­mesi mekruh değildir.

5. Namaz kılmakta olan bir kimse hapşırıp elhamdu lillah diyen bir kimseye yerhamukellah diyerek karşılık vermemelidir.

6. Rükûdan doğrulunca dimdik bir şekilde beklenen süre zikir ile uzatılabilir.