Sahih-i Buhari – DEVAM: 68. SAÇIN KIVIRCIK OLMASI

DEVAM: 68. SAÇIN KIVIRCIK OLMASI

[ 5906 ] Enes’ten, dedi ki: “Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in elleri irice idi. Ondan sonra onun gibisini görmedim. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in saçları düz de değil, boğum boğum aşırı kıvırcık da değildi, ikisi arasında idi.”

[ 5907 ] Enes r.a.’dan, dedi ki: “Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in elleri ve ayakları irice, yüzü güzeldi. Ne ondan önce, ne ondan sonra onun gibisini görmedim. O iki avucu da açık (cömert) birisi idi. “

حدثني عمرو بن علي: حدثنا معاذ بن هانئ: حدثنا همَّام: حدثنا قتادة، عن أنس بن مالك، أو عن رجل، عن أبي هريرة قال :

[ 5908 – 5909 ] Enes b. Malik’ten -yahut bir adamdan, o Ebu Hureyre’den dedi ki: “Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem, ayakları irice, yüzü güzeldi. Ondan sonra onun gibisini görmedim.”

[ 5910 ] Enes r.a.’den rivayete göre “Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in ayakları ve elleri irice idi.”

[ 5911 – 5912 ] Enes’ten -yahut Cabir b. Abdullah’tan- rivayete göre “Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in elleri ve ayakları irice idi. Ondan sonra ona benzeyenini görmedim.”

كنا عند ابن عباس رضي الله عنهما: فذكروا الدجال، فقال: إنه مكتوب بين عينيه كافر، وقال ابن عباس: لم أسمعه قال ذاك، ولكنه قال: (أما إبراهيم فانظروا إلى صاحبكم، وأما موسى فرجل آدم جعد، على جمل أحمر، مخطوم بخلبة، كأني أنظر إليه إذ انحدر في الوادي يلبي ).

[ 5913 ] Mücahid’den, dedi ki: “Biz İbn Abbas (r.a.)’ın yanında idik. Deccal’den söz açtılar. Bunun üzerine İbn Abbas dedi ki: Şüphesiz onun gözleri arasında kafir diye yazar.”

Yine İbn Abbas dedi ki: Ben Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem’den bizzat böyle dediğini duymadım. Ama o şöyle buyurmuştur: “İbrahim’e gelince, (onun gibisini görmek için) arkadaşınıza bakınız. Musa ise esmer, saçları kıvırcık, yu ları liften . kızıl bir devenin üzerinde olup, telbiye ederek vadiden aşağı inerkenki halini görüyor gibiyim.”

AÇIKLAMA:

“Saçın kıvırcık olması.” Kıvırcık oluş saçın bir niteliğidir. Bu başlıkta Buhari yedi hadis zikretmiş bulunmaktadır:

Birinci hadis, Enes (r.a.)’ın rivayet ettiği Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in niteliğine dair olan hadis olup, daha önce bu hadisin açıklamaları Menakib bölümünde geçmiş bulunmaktadır. Burada bu hadisin zikredilmesinden maksat:

“Saçları kıvırcık ve kısa değildi, düz ve uzun da değildi.” ibaresi ile anlatılanlardır. Yani onun saçları kıvırcık ile düz arasında idi. Kıvırcık saç, Sudanlıların (siyahilerin) saçları gibi kıvrım kıvrım olan saça denilir. Düz saç ise dümdüz sarkıp Hintlilerin saçları gibi hiçbir şekilde kıvrımı olmayan saçtır. el-Katat ise kıvırcıklığı, saçları birbirinden ayıracak derecede olana denilir.

“Başının saçı. .. ” Yani başının saçı sarktığı vakit omuzlarına yakın olurdu. Cerir b. Hazim’in rivayetindeki “Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in saçları hafif dalgalı idi” ibaresi, az miktarda dalgaları vardı, demektir. Bir kişi saçınıtarayıp da düz ile dalgalı arasında bir halde olduğu vakit bu kökten gelen tabir kullanılır.

“Hişam b. Yusuf Malmer’den dedi ki: O Katade’den, o Enes’ten: Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellemlin el ve ayakları iriceydi” dediği rivayet edilmiştir. Buradaki “irice” anlamı verilen “şesn” lafzı parmakları ve avucu kalınca, irice demektir. İbn Battal dedi ki: Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in avucu dolgun etli idi. Bununla birlikte iriliklerine rağmen daha önce Enes hadisinde geçtiği üzere yumuşaktı. Söz konusu bu Enes hadisi de daha önce Menakib bölümünde şöylece geçmişti:

“Ben Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in elinden daha yumuşak bir ipeğe dokunmuş değilim.”

(İbn Battal devamla) dedi ki: el-Esmai’nin bu lafzı sertlik ile birlikte elin ayasının iri olması şeklindeki açıklamasına gelince, bunun bu açıklamasındaki “sertlik” tabirine kimse muvafakat etmemiştir. el-Halil ve Ebu Ubeyd’in bu lafza dair açıklamaları daha uygundur. Bu açıklamayı diğer rivayetteki: “Elleri ve ayakları iriceydi” şeklindeki sözleri desteklemektedir .

İbn Battal dedi ki: el-Esmai’nin “şesn” lafzına dair yaptığı açıklamayı kabul. etsek bile Enes’in, Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in elinin iki halini nitelendirmiş olmasıihtimali de vardır. Buna göre cihad yahutta aile halkının işlerinde çalıştığı vakit, eli, sözü geçen bu arızi haller dolayısıyla sertleşirdi. Bu işleri bitirdi mi de onun yapısında asılolarak bulunan yumuşaklık avucunda, elinde de görülürdü.

Hadisin delalet ettiği şekilde Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in saçının omuzlarına yakın olması, onun çoğunluk halini ifade eder. Bazen saçı toplanacak kadar ve ondan örükler yapacak kadar uzadığı da olurdu. Nitekim Ebu Davud ve Tirmizi hasen bir sened ile Ümmü Hani’den şu hadisi rivayet etmektedir:

“Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem Mekke’ye geldiğinde dört tane örüğü vardı.” İbn Mace’nin rivayetinde de “onun dört ğadiresi, yani örüğü vardı” denilmektedir . . Gadair (tekili ğadire), örük haline getirilmiş saç demektir.

Bil haberin özü şudur: Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in saçı ondan örük örecek kadar uzamış idi. Bu, onun saçı ile ilgilenmesi süresinin uzaması haline hamledilir ki, bu da yolculuk ve benzeri şeylerle meşgulolma halidir. Doğrusunu en iyi bilen Allah’tır.