Zevaid – 18

Tacirler ve Alışverişleri Konusunda Gerekli Şartları 6299. İbn Abbas’tan rivayet edildiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem), tüccarlardan bir grubun yanına gitmiş ve şöyle buyurmuştur: “Ey tüccarlar topluluğu!” Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’in bu çağrısı üzerine tüccarlar hemen icabet edip boyunlarını uzattılar. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) devamla şöyle buyurdu: ”Allah hepinizi kıyamet günü facirler olarak diriltecek. Ancak doğru söyleyenler, iyilik yapanlar ve emaneti (ehline) teslim edenler müstesna.” *Hadisi Taberani, el-Mu’cemu’l-kebır’de rivayet etmiş olup ravilerden Haris b. Ubeyde zayıftır. 6300. Ebu Hureyre’nin bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: ”Ticarette hiçbir hayır yoktur. Ancak sattığı şeyi övmeyen, satın aldığı şeyi kötülemeyen, helal kazanan ve onu helal yerlerde harcayan, alışverişte yeminden çekinenler için müstesna (onlar için ticaret hayırlıdır).” *Hadisi Taberani, el-Mu’cemu’l-kebır’de rivayet etmiş olup ravilerden Ömer b. Raşid’i İcli güvenilir kabul ederken, alimlerin çoğunluğu zayıf kabul etmiştir. 6301. Vasile b. el-Eska’ diyor ki: Tüccar olduğumuz zamanlarda Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem), yanımıza geldiğinde şöyle buyurdu: ”Ey tüccarlar topluluğu! Yalandan sakının!” *Hadisi Taberani, el-Mu’cemu’l-kebır’de rivayet etmiş olup ravilerden Muhammed b. ishak el-Ganevi’nin biyografisini zikredene rastlamadım. Diğer ravileri, güvenilir kimselerdir. 6302. Abdurrahman b. Şibl el-Ensari, Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’in şöyle buyurduğunu bildirmiştir: “Tüccarlar, facirlerin (günahkarların) ta kendileridir. Tüccarlar, facirlerin ta kendileridir.” Bunun üzerine bir adam “Ya Resulallah! Allah alışverişi bize helal kılmadı mı?” diye sorunca Resulullah ıSallallahu aleyhi ve Sellem): “(Facir olanlar) konuşurlar, ama yalan söylerler ve yemin ederler, fakat günaha girerler” buyurdu. *Hadisi Ahmed rivayet etmiştir. 6303. Taberalli, el-Mu’cemu’l-kebır’de bu hadisi şöyle nakletmiştir: Abdurrahman b. Şibl, Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’in şöyle buyurduğunu işitmiştir: “Kur’an’ı okuyun, okumada aşırı gitmeyin ve ondan uzaklaşmayın. Onu vesile kılarak yemeyin, (dünyada mallarınızı onu sebep kılarak) çoğaltmayın.” Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’in şöyle buyurduğunu da işittim: “Tüccarlar, facirlerin ta kendileridir.” Bunun üzerine ashab: “Ya Resulallah! Allah alışverişi bize helal kılmadı mı?” diye sorunca Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: “Evet, ama onlar (facirler) konuşurlar, yalan söylerler; yemin ederler, fakat günaha girerler.” Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’in şöyle buyurduğunu da işittim: “Fasıklar, cehennem ahalisinin ta kendileridir.” Sahabe: “Ya Resulallah! Fasıklar kimlerdir?” diye sorunca Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) “Kadınlar” cevabını verdi. Sahabe: “Ya Resulallah! Onlar annelerimiz, bacılanmız ve eşlerimiz değiller mi?” diye sorunca Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: “Evet, ama onlar, kendilerine bir şey verildiği zaman şükretmezler; imtihana maruz kaldıklarında ise sabretinezler. “ *Hadislerin tamamının ravileri güvenilir kimselerdir. Bu hadislerin Edeb kitabında bunlardan daha uzun versiyonu vardır. Müşrik Tacirler