Kalpten La ilahe İllallah Muhammeden Resulullah Deyip Kibir, Ganimet’e ihanet ve Borç’tan uzak Ölen’in Durumu
ذكر إيجاب دخول الجنة لمن مات لم يشرك بالله شيئا وتعرى عن الدين والغلول
Borca ve ihanete Bulaşmadan Hiç Bir Şeyi Allah’a Ortak Koşmadan Ölen Kimsenin Cennete Girmeyi Hak Etmesi [ 198 ] أخبرنا أبو يعلى قال حدثنا محمد بن المنهال الضرير وأمية بن بسطام قالا حدثنا يزيد بن زريع قال حدثنا سعيد عن قتادة عن سالم بن أبي الجعد عن معدان بن أبي طلحة عن ثوبان عن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال من جاء يوم القيامة بريئا من ثلاث دخل الجنة الكبر والغلول والدين 198- Sevban. Resulullah’tan (Sallallahu aleyhi ve Sellem) nakleder: “Kıyamet gününde kibir, hainlik (ganimet malını çalmak) ve borç olmak üzere bu üç şeyden uzak olarak gelen kişi Cennete girecektir.” [Tahric:] Elbani: Sahih (es-Silsiletu’s-sahiha 2785); Şuayb: Müslim’in şartınca sahih. Ahmed 5/281; Tirmizi 1573; İbn Mace 2412; Darimi 2/262.
ذكر إيجاب الجنة لمن شهد لله جل وعلا بالوحدانية مع تحريم النار عليه به
Allah’ın Birliğine Şahadet Edenin Cehennemden Kurtulup Cenneti Hak Etmesi [ 199 ] أخبرنا بن قتيبة قال حدثنا حرملة قال حدثنا بن وهب قال أخبرني حيوة قال حدثنا بن الهاد عن محمد بن إبراهيم عن سعيد بن الصلت عن سهيل بن بيضاء من بني عبد الدار قال بينما نحن في سفر مع رسول الله صلى الله عليه وسلم فجلس من كان بين يديه ولحقه من كان خلفه حتى إذا اجتمعوا قال رسول الله صلى الله عليه وسلم إنه من شهد أن لا إله إلا الله حرمه الله على النار وأوجب له الجنة 199- Süheyl b. Beyda anlatıyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile bir seferdeydik. Bir ara Resulullah’ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) önünde gidenler oturup beklemeye koyuldu. Arkada olanlar da Resulullah’a (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yetiştiler. Herkes bir araya gelip toplandığında Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): “Haberiniz olsun ki, kim Allah’tan başka hiçbir ilah olmadığına şahitlik ederse Allah onu cehenneme haram kılar ve ona cenneti garanti eder” buyurdu. [Tahric:] Elbani: Sahih li-ğayrihi; Ravileri Sahih ricalidir. Ahmed 3/467.
قال أبو حاتم رضى الله تعالى عنه هذا خبر خرج خطابه على حسب الحال وهو من الضرب الذي ذكرت في كتاب فصول السنن أن الخبر إذا كان خطابه على حسب الحال لم يجز أن يحكم به في كل الأحوال وكل خطاب كان من النبي صلى الله عليه وسلم على حسب الحال فهو على ضربين أحدهما وجود حالة من أجلها ذكر ما ذكر لم تذكر تلك الحالة مع ذلك الخبر والثاني أسئلة سئل عنها النبي صلى الله عليه وسلم فأجاب عنها بأجوبة فرويت عنه تلك الأجوبة من غير تلك الأسئلة فلا يجوز أن يحكم بالخبر إذا كان هذا نعته في كل الأحوال دون أن يضم مجمله إلى مفسره ومختصره إلى متقصاه
Ebu Hatim der ki: “Resulullah’ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bu sözü özel bir durum üzerine söylenmiş bir sözdür. Fusulü’s-Sünen kitabımda da zikrettiğim gibi şayet bir hadis özel bir durum hakkında gelmiş ya da söylenmiş ise her durum için bu hadis ve sözle hüküm verilemez. Resulullah’ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) duruma göre söylediği sözler iki şekilde olur. Birinde gerçekleşen veya yaşanan bir olay üzerine bir söz söyler. Rivayet edilirken söz konusu olay zikredilmezken sadece Resulullah’ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) olay hakkında söylediği söz aktarılır. İkincisi; sorulan soru üzerine Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) cevap olarak bir söz söyler. Rivayet edilirken de söz konusu soruya yer verilmeden sadece Resulullah’ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) cevap olarak söylediği söz aktarılır. Dolayısıyla detayı, tam metni ve açıklaması da göz önünde bulundurulmadan özel durumlar üzerine söylenmiş bir söze dayanarak her durum için hüküm vermek caiz değildir.”
ذكر البيان بأن الجنة إنما تجب لمن شهد لله جل وعلا بالوحدانية وكان ذلك عن يقين من قلبه لا أن الإقرار بالشهادة يوجب الجنة للمقر بها دون أن يقر بها بالإخلاص
Allah’ın Vahdaniyetine Kalpten inanarak Şahitlik Edenlerin Cenneti Hak Etmesi, Kalpte ihlas Olmadan Sadece Dille Yapılan Şehadetin Cenneti Hak Ettirmemesi [ 200 ] أخبرنا علي بن الحسين العسكري بالرقة قال حدثنا عبدان بن محمد الوكيل قال حدثنا بن أبي زائدة عن سفيان عن عمرو بن دينار عن جابر أن معاذا لما حضرته الوفاة قال اكشفوا عني سجف القبة سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول من شهد أن لا إله إلا الله مخلصا من قلبه دخل الجنة 200- Cabir bildiriyor: Vefat anı yaklaşan Muaz (b. Cebel): “Odanın perdesini açın” dedi ve şöyle devam etti: “lira Resulullah’ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem): ‘‘Kim kalbindenliçinden samimi olarak Allah’tan başka hiçbir ilah olmadığına şahitlik ederse cennete girer’‘ buyurduğunu işittim.” [Tahric:] Elbani: Sahih (es-Silsiletu’s-sahiha 2355); Şuayb: İsnadı sahihtir. Ahmed 5/236.
قال أبو حاتم رضى الله تعالى عنه قوله صلى الله عليه وسلم دخل الجنة يريد به جنة دون جنة لأنها جنان كثيرة فمن أتى بالإقرار الذي هو أعلى شعب الإيمان ولم يدرك العمل ثم مات أدخل الجنة ومن أتى بعد الإقرار من الأعمال قل أو كثر أدخل الجنة جنة فوق تلك الجنة لأن من كثر عمله علت درجاته وارتفعت جنته لا أن الكل من المسلمين يدخلون جنة واحدة وإن تفاوتت أعمالهم وتباينت لأنها جنان كثيرة لا جنة واحدة
Ebu Hatim der ki: Resulullah’ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem), “Cennete girer” sözündeki cennet, cennetlerden biridir. Zira cennet içinde pek çok cennetler bulunmaktadır. İmanın şubeleri içinden en üst şube olan ikrarı yapan kişi bu yönde herhangi bir am elde bulunmadan öldüğü zaman cennete girer. İkrardan sonra az veya çok olsun bu yönde amelde bulunan kişi de öldüğü zaman cennete girer. Ama bunun gireceği cennet bir öncekinin cennetinin üzerinde bulunur. Zira ameli daha fazla olanın derecesi de cennetteki makamı da daha yüksek olur. Yoksa amelleri farklı olsa da tüm Müslümanlar aynı cennette bulunacak değillerdir. Zira cennet tek değildir ve cennet içinde cennetler vardır.
ذكر البيان بأن الجنة إنما تجب لمن أتى بما وصفنا عن يقين من قلبه ثم مات عليه
Belirtildiği Gibi Kalbindeki Yakın ile Vefat Eden Kimsenin Cenneti Hak Etmesi [ 201 ] أخبرنا محمد بن عمر بن يوسف قال حدثنا نصر بن علي الجهضمي قال حدثنا بشر بن المفضل قال حدثنا خالد الحذاء عن الوليد بن مسلم أبي بشر قال سمعت حمران بن أبان يقول سمعت عثمان بن عفان يقول سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول من مات وهو يعلم أن لا إله إلا الله دخل الجنة 201- Osman b. Affan der ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’i şöyle buyururken işittim: “Kim, Allah’tan başka hiçbir ilah olmadığını bildiği halde ölürse cennete girer.” [Tahric:] Elbani: Sahih (Ahkamu’l-cenaiz s. 19); Şuayb: Buhari ve Müslim’in şartlarına göre sahihtir. Ahmed 1/65; Müslim 26.
ذكر البيان بأن الجنة إنما تجب لمن شهد لله جل وعلا بالوحدانية وقرن ذلك بالشهادة للمصطفى صلى الله عليه وسلم بالرسالة
Allah’ın Vahdaniyetine Şehadetin Yanında Mustafa’nın da (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Peygamberliğine Şehadet Edenlerin Cenneti Hak Edebilmesi [ 202 ] أخبرنا إسماعيل بن داود بن وردان بالفسطاط قال حدثنا عيسى بن حماد قال أخبرنا الليث عن بن عجلان عن محمد بن يحيى بن حبان عن بن محيريز عن الصنابحي قال دخلت على عبادة بن الصامت وهو في الموت فبكيت فقال لي مه لم تبكي فوالله لئن استشهدت لأشهدن لك ولئن شفعت لأشفعن لك ولئن استطعت لأنفعنك ثم قال والله ما من حديث سمعته من رسول الله صلى الله عليه وسلم لكم فيه خير إلا حدثتكموه إلا حديثا واحدا وسوف أحدثكموه اليوم وقد أحيط بنفسي سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول من شهد أن لا إله إلا الله وأن محمدا رسول الله حرمه الله على النار 202- Sunabihı der ki: Ölmek üzere olan Ubade b. es-Samit’in yanına girdiğimde ağlamaya başladım. Bana: “Ağır ol! Neden ağlıyorsun? Vallahi şayet şahitlik etmem gerekirse lehinde şahitlik ederim, aracılık yapmam gerekirse senin için aracı olurum ve elimden geldiği kadarıyla sana faydalı olmaya çalışırım” dedi ve şöyle devam etti: “Vallahi bir hadis dışında Resulullah’tan (Sallallahu aleyhi ve Sellem) işittiğim ve size hayrı dokunacak ne kadar hadis varsa sizlere aktardım. O hadisi de bugün size aktaracağım ki bu halimde yalan söyleyecek değilim. Hz. Peygamber’in (Sallallahu aleyhi ve Sellem): ‘‘Allah’tan başka ilah olmadığına Muhammed’in de O’nun Resulü olduğuna şehadet eden kişi cehennem ateşine haram kılınır” buyurduğunu işittim.” [Tahric:] Elbani: Hasen; Şuayb: Müslim’in şartınca sahih. Ahmed 5/318; Müslim 29; Tirmizi 2638.
ذكر البيان بأن الجنة إنما تجب لمن شهد لله بالوحدانية ولنبيه صلى الله عليه وسلم بالرسالة وكان ذلك عن يقين منه
Allah’ın Vahdaniyetine ve Resulullah’ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Peygamberliğine Yakin ile Şehadet Edenlerin Cenneti Hak Edebilmesi [ 203 ] أخبرنا الفضل بن الحباب الجمحي قال حدثنا مسدد بن مسرهد عن بن أبي عدي قال حدثنا حجاج الصواف قال أخبرني حميد بن هلال قال حدثني هصان بن كاهن قال جلست مجلسا فيه عبد الرحمن بن سمرة ولا أعرفه فقال حدثنا معاذ بن جبل قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم ما على الأرض نفس تموت لا تشرك بالله شيئا وتشهد أني رسول الله يرجع ذلك إلى قلب موقن إلا غفر لها قلت أنت سمعته من معاذ قال فعنفني القوم فقال دعوه فإنه لم يسىء القول نعم سمعته من معاذ زعم أنه سمعه من رسول الله صلى الله عليه وسلم 203- Hıssan b. Kahin anlatıyor: Bir defasında içlerinde Abdurrahman b. Semure’nin bulunduğu bir mecliste oturdum. Ama henüz onu tanımıyordum. Abdurrahman şöyle dedi: “Muaz b. Cebel’in bize naklettiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): ‘‘Yeryüzünde, Allah’a hiçbir şeyi şirk koşmadan ve Allah’tan başka hiçbir ilah olmadığına, benim de Allah’ın Resulü olduğuma şahitlik edip bunu kesin olarak kalben tasdik ederek ölen bir kimse bu (sözünden dolayı) bağışlanır’‘ buyurmuştur.” [Tahric:] Elbani: Hasen (es-Silsiletu’s-sahiha 2278); Şuayb: Ravileri güvenilir kimselerdir. Ahmed 5/229; İbn Mace 3796.
ذكر البيان بأن الجنة إنما تجب لمن شهد بما وصفنا عن يقين منه ثم مات على ذلك
Zikrettiğimiz Yakin ile Şehadet Edenlerin ve Bu Hf Üzere Ölenlerin Cenneti Hak Edebilmesi [ 204 ] أخبرنا محمد بن إسحاق بن خزيمة قال حدثنا محمد بن يحيى الأزدي قال حدثنا عبد الوهاب بن عطاء قال حدثنا سعيد عن قتادة عن مسلم بن يسار عن حمران بن أبان عن عثمان بن عفان عن عمر بن الخطاب قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم إني لأعلم كلمة لا يقولها عبد حقا من قلبه فيموت على ذلك إلا حرمه الله على النار لا إله إلا الله 204- Ömer b. el-Hattab’ın bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmaktadır: “Doğrusu ben öyle bir söz bilmekteyim ki, bir kul, o sözü yürekten hak olarak söyleyip de bulunduğu hal üzere ölürse, Allah ona muhakkak cehennem ateşini haram kılar. O söz, ‘‘La ilahe illallah’‘tır.” [Tahric:] Elbani: Sahih (el-Ehadisu’l-muhtare 238); Şuayb: İsnadı sahihtir. Ahmed 1/63.
ذكر إعطاء الله جل وعلا نور الصحيفة من قال عند الموت ما وصفناه
Ölüm Anında Söz Konusu Sözü Söyleyenlerin Amel Defterini Yüce Allah’ın Nurlu Kılması [ 205 ] أخبرنا عبد الله بن محمد بن سلم قال حدثنا هارون بن إسحاق الهمداني قال حدثنا محمد بن عبد الوهاب عن مسعر بن كدام عن إسماعيل بن أبي خالد عن الشعبي عن يحيى بن طلحة عن أمه سعدى المرية قالت مر عمر بن الخطاب بطلحة بعد وفاة رسول الله صلى الله عليه وسلم فقال ما لك مكتئبا أساءتك إمرة بن عمك قال لا ولكني سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول إني لأعلم كلمة لا يقولها عبد عند موته إلا كانت له نورا لصحيفته وإن جسده وروحه ليجدان لها روحا عند الموت فقبض ولم أسأله فقال ما أعلمه إلا التي أراد عليها عمه ولو علم أن شيئا أنجى له منها لأمره 205- Su’da el-Murriyye anlatıyor: Ömer b. el-Hattab, Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’in vefatından sonra (bir gün kocam) Talha’nın yanına uğradı. (Onu üzgün görünce): “Niçin üzgünsün? Amcanın oğlunun (yani Ebu Bekir es-Sıddik)’ın halife oluşu mu seni üzdü?” diye sordu. Talha: “Hayır. Ancak Resulullah’ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem): ‘‘Öyle bir söz biliyorum ki ölüm anında onu söyleyen kula amel defterinde bir nur olur. Ölüm anında kulun cesedi de, ruhu da bu sözle rahatlar’‘ buyurduğunu işittim. Hangi söz olduğunu ona soramadan da vefat etti” karşılığını verdi. Bunun üzerine Ömer şöyle dedi: “Bildiğim kadarıyla bu söz Resulullah’ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem), amcasından söylemesini istediği sözdü. Onu kurtarabilecek daha iyi bir söz bilseydi de onu söylemesini isterdi.” [Tahric:] Elbani: Sahih (Ahkamu’l-cenaiz s. 48-49); Şuayb: İsnadı sahihtir. Ahmed 1/161; İbn Mace 3796.
ذكر البيان بأن الله جل وعلا يثبت في الدارين من أتى بما وصفنا قبل
Yüce Allah’ın Daha Önce Belirtildiği Şekilde Kendisine Kavuşanı iki Alemde de Sağlam Tutması Hakkında [ 206 ] أخبرنا أبو خليفة قال حدثنا حفص بن عمر الحوضي قال حدثنا شعبة عن علقمة بن مرثد عن سعد بن عبيدة عن البراء أن النبي صلى الله عليه وسلم قال المؤمن إذا شهد أن لا إله إلا الله وعرف محمدا رسول الله صلى الله عليه وسلم في قبره فذلك قول الله جل وعلا { يثبت الله الذين آمنوا بالقول الثابت في الحياة الدنيا وفي الآخرة } 206- Bera b. Azib, Hz. Peygamber’in (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu bildiriyor: “Mümin kişi kabrinde, Allah’tan başka ilah olmadığına şahadet eder ve Muhammed’i de Resulü olarak bilirse Yüce Allah’ın: ‘‘Allah sağlam sözle iman edenleri dünya hayatında sapasağlam tutar … ‘‘ (ibrahım 27) kavli gerçekleşmiş olur.” [Tahric:] Elbani: Sahih (er-Ravdu’n-nadir 164 “Buhari ve Müslim”); Şuayb: Buhari’nin şartınca sahih. Buhari 1369; Müslim 2871; EbU Davud 4750; Tirmizi 3120; Nesai 4/101; İbn Mace 4269.
ذكر البيان بأن الجنة إنما تجب لمن أتى بما وصفنا وقرن ذلك بالإقرار بالجنة والنار وآمن بعيسى صلى الله عليه وسلم
Vasfedilenlere Ek Olarak Cennet ile Cehennemi ikrar Edip Hz. isa’ya da iman Edenin Cenneti Hak Etmesi [ 207 ] أخبرنا محمد بن الحسن بن قتيبة قال حدثنا صفوان بن صالح قال حدثنا الوليد عن بن جابر قال حدثني عمير بن هانئ حدثني جنادة بن أبي أمية قال حدثني عبادة بن الصامت قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم من شهد أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له وأن محمدا عبده ورسوله وأن عيسى عبد الله ورسوله وكلمته ألقاها إلى مريم وروح منه وأن الجنة والنار حق أدخله الله من أي أبواب الجنة الثمانية شاء 207- Ubade b. es-Samit der ki: Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: “Her kim, Allah’tan başka ilah olmadığına, tek ve ortaksız olduğuna, Muhammed’in (Sallallahu aleyhi ve Sellem) onun kulu ve elçisi olduğuna, Hz. isa’nın da Yüce Allah’ın elçisi, Meryem’e ilka ettiği kelimesi ve Yüce Allah’ın ruhundan olduğuna, cennet ve cehennemin hak olduğuna şahadet ederse, sekiz kapısından hangisinden girmek isterse Allah onu cennete koyar.” [Tahric:] Elbani: Sahih (Zilalu’l-cenne 2/431-2 “Buhari ve Müslim”); Şuayb: İsnadı sahihtir. Ahmed 5/314; Buhari 3435; Müslim 28.
ذكر دعاء المصطفى صلى الله عليه وسلم لمن شهد بالرسالة له وعلى من أبى ذلك
Mustafa’nın (Sallallahu aleyhi ve Sellem), Kendisinin Risaletine Şahadet Edene Dua Etmesi ve Etmeyene Beddua Etmesi [ 208 ] أخبرنا محمد بن الحسن بن قتيبة قال حدثنا يزيد بن موهب قال حدثنا بن وهب قال حدثني سعيد بن أبي أيوب عن أبي هانئ عن أبي علي الجنبي عن فضالة بن عبيد أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال اللهم من آمن بك وشهد أني رسولك فحبب إليه لقاءك وسهل عليه قضاءك وأقلل له من الدنيا ومن لم يؤمن بك ولم يشهد أني رسولك فلا تحبب إليه لقاءك ولا تسهل عليه قضاءك وأكثر له من الدنيا 208- Fadale b. Ubeyd’in bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur: “Allahım! Kim sana iman eder ve benim senin Resulün olduğuma şehadet ederse ona sana kavuşmayı sevdir! Ona takdir ettiğin şeyleri kolaylaştır ve dünyalığını az ver. Sana iman etmeyen ve benim, senin Resulün olduğuma şehadet etmeyen kişiye de sana kavuşmayı sevdirme! Ona takdir ettiğin şeyleri kolaylaştırma ve dünyalığını bolca ver.” [Tahric:] Elbani: Sahih (es-Silsiletu’s-sahıha 1338); Şuayb: İsnadı sahihtir. Şirk’ten Uzak Omak, Allah’a İman, Resullerini Kabul ile Birlikte Gerekli İbadetleri Yapmnın Şart Oluşu
Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar